+31 6 22 39 75 94 info@egberthorst.nl
Selecteer een pagina

Toen het meisje de lening terugvroeg kreeg zij nul op het rekest

COLUMN GOOISCH

De spelregels voor schenkingen voor de aankoop of investeringen in een huis zijn sinds Prinsjesdag flink versoepeld. Dat maakt het zeer actueel om eens een bezoekje te brengen aan uw notaris. Mochten ouders voorheen tot 50.000 euro belastingvrij schenken, nu is dat maar liefst een ton. En niet alleen ouders, iedereen mag dit doen. Dus ook ooms, tantes, neven en nichten mogen aan elkaar schenken zonder af te hoeven rekenen met de fiscus. Deze verruiming van de regels geldt tot 31 december 2014.

Aanvankelijk dacht ik nog dat het niet zo’n vaart zou lopen; niet iedereen heeft zomaar een tonnetje liggen. Maar als notaris in het Gooi komt ik er toch steeds weer achter hoeveel geld er in omloop is, getuige de vele telefoontjes die ik hierover krijg. Het geld dat de gulle gevers schenken moet echter wel besteed worden aan de afl ossing van de hypotheek of verbouwing van de woning. Anders kan het raar lopen. Zo kreeg ik een jonge, aantrekkelijke vrouw van 23 op bezoek met haar 15 jaar oudere vriend, begeleid door de schenkende weldoeners, haar ouders. Het jonge meisje kreeg geld voor de aankoop van een klein, maar charmant huis in Bussum waar zij met haar vrijer ging samenwonen; een knappe, mediterrane man. Het leeftijdsverschil en het feit dat meneer al meerdere relaties had gehad waar kinderen uit voortgekomen waren, maakte dat de ouders, terecht, op hun hoede waren. Desalniettemin wilden ze de schenking notarieel bekrachtigen. Het geld werd overgemaakt onder de vermelde voorwaarden en viel verder buiten hun invloedssfeer. De verliefde dochter ‘leende’ het ‘douceurtje’ vervolgens aan haar oudere vriend die meer interesse had in een snelle lifestyle dan in een knus onderkomen. Een aanzienlijk deel van het geld werd opgesoupeerd door de aanschaf van een luxe uitvoering Harley Davidson.

Het noodlot sloeg toe. Een fataal ongeluk op zijn fonkelnieuwe motor maakte een einde aan zijn leven. Toen het meisje de lening terugvroeg aan de erfgenamen, zijn kinderen, kreeg zij nul op het rekest.
Juridisch valt daar weinig tegen te ondernemen omdat de ‘lening’ niet formeel was vastgelegd en de kinderen van de man zijn enige wettelijke erfgenamen waren. Het wachten is nu op de fiscus die in het geval van een controle zullen vaststellen dat een deel van het ontvangen bedrag van de ouders niet goed gebruikt is. Hoewel het dus altijd oppassen is, blijven er goede redenen om te schenken. Zoals de stijging van de gemiddelde leeftijd waarop we tegenwoordig overlijden. Als u op 90-jarige leeftijd de eindstreep overgaat, hebben uw kinderen ongeveer de pensioengerechtigde leeftijd. De dure jaren waarin zij hun leven opbouwen, ligt dan achter hen. Terwijl zij dan juist het geld goed kunnen gebruiken.

Dat we steeds ouder worden is voor sommige mensen een reden om boven op hun geld te gaan zitten. Uit angst het nodig te hebben als ze oud en ziek worden. Toch zie ik steeds meer mensen die zeggen; door mijn vermogen nu weg te geven hoef ik straks niet mijn eigen zorg te gaan betalen, maar komt dit voor rekening van de overheid. Een praktische redenering waar u in ieder geval uw kinderen, afhankelijk van uw vermogen, een groot of klein plezier mee kunt doen.

 

Mr. Egbert Horst is sinds 1989 werkzaam in het Gooi en gespecialiseerd in erfrecht en estate planning.
Hij woont in ‘het reservaat’ met zijn vrouw Emilie die meubelen restaureert en is vader van zoon Tim. Aan journalist Jeroen Mei vertelt hij exclusief over markante zaken die hij meemaakt tijdens zijn notariële werk.

De originele colum uit Gooisch als PDF

Een onaangename verrassing

Jaren geleden, ik was net mijn praktijk aan de Bothalaan in Hilversum begonnen, zit ik op een dag achter mijn bureau als ik op de gang hakken woest hoor tikken op het marmer. De hakken worden vergezeld van het geluid van leren zolen. De ruiten van de glazen kast waar mijn collectie bijzondere whisky’s in staat, rinkelen ervan. De deur zwaait open en een vrouw met lange benen en hoge hakken marcheert naar mijn bureau. Ze kijkt me uitdagend aan en met een ferm gebaar legt ze een dossier voor me neer.

Ik ruik een zwaar typisch parfum. De man naast haar ziet eruit alsof hij een bekende voetballer zou kunnen zijn: lang sluik haar, een designer spijkerbroek en een duur getailleerd zwart overhemd. Als het gezelschap is gaan zitten, komt de kwestie waarvoor men mij om raad wil vragen ter sprake: mevrouw is onterfd door haar recent overleden vader, dus komt ze nu, vergezeld door haar minnaar, die tevens de belastingadviseur van de familie is, verhaal halen.

Ze doet haar relaas terwijl ze haar vrouwelijkheid naar mij uitspeelt, waarschijnlijk in de hoop mijn sympathie te winnen. Uitdagend gooit ze afwisselend haar lange bruine haren naar achter of kijkt ze me met een verleidelijke blik aan. Als mens ben ik daar gevoelig voor, maar niet als notaris. “Notaris, het is een schandaal. Mijn vader was ernstig ziek de laatste jaren, ik heb zo veel voor die man gedaan en ineens, geloof me notaris, kwam er een oude vriendin terug in zijn leven en nu is hij dood en willen zij mij zonder niks afschepen. Maar dan zijn zij nog niet van me af.”

Wat is haar overkomen? Haar vader is overleden, de man had Alzheimer en vlak voor zijn overlijden heeft zijn vriendin, die pas een paar maanden bij hem woonde, hem mee naar een notaris gesleept en een testament gemaakt waarbij hij zijn kinderen onterfd heeft! Uit het huwelijk zijn twee kinderen voortgekomen, haar broer die in Amerika woont en zij zelf en nu erft alleen de vriendin van de overleden vader. En het gaat hier om een aanzienlijke schat, aldus de belastingadviseur, die het dossier goed schijnt te kennen: een kapitale villa in het Gooi, een woonboerderij in Friesland (het tweede huis), huisraad en een aantal goed gevulde rekeningen bij de bank. Waaronder, zo laat de vriend doorschemeren, een bankrekening op de Bahama’s. Al het bezit en fortuin wat haar vader op zijn beurt weer van zijn familie geërfd heeft, gaat aan haar neus voorbij ‘dankzij’ het ter laatster uren opgemaakte testament.

Omdat wettelijk is bepaald dat de kinderen niet volledig kunnen worden onterfd, kunnen de vrouw en haar broer een claim indienen bij de vriendin, maar daar zien ze pas wat van terug als de vriendin ook is overleden en het mens is maar vijf jaar ouder dan zij. Met andere woorden, ze staat met lege handen aangezien ze ook nog eens op slechte voet verkeert met de vriendin. Terwijl ze mij opnieuw uitdagend aankijkt, wil deze Gooische dame van mij weten of ze het testament kan aanvechten. Ze vertelt dat haar overleden vader al heel erg ziek was en in verre staat van onbekwaamheid verkeerde toen de vriendin besloot haar een hak te zetten. Dat moest op zich al reden zijn om het testament ongeldig te laten verklaren of niet soms?

Ik vertel haar dat ze daar een advocaat voor nodig heeft, maar dat ik als notaris wel kan beoordelen of haar zaak kans van slagen heeft. Na bestudering van de stukken zie ik dat er in de uitvoering van het protocol nogal wat slordigheden zijn gemaakt toen het testament werd opgesteld. Zo was de vriendin, die tevens executeur is, aanwezig tijdens het opstellen van het testament. En dat is niet geoorloofd volgens het notariële protocol. De zieke man heeft verder wegens lichamelijke onbekwaamheid een kruisje gezet onder het testament, wat op zich toegestaan is, mits daar twee getuigen bij aanwezig waren geweest. Los van deze onverkwikkelijkheden is er nog een aantal evidente fouten gemaakt. Als ik de getroffen vrouw mijn verslag doe, kijkt ze haar minnaar met een triomfantelijke blik aan. Opgetogen verlaat het stel het kantoor. Ik wens haar nog succes met de rechtszaak die, zo weet ik uit ervaring, een behoorlijk slepende en langdurige zaak kan worden. Ik vraag me af of ik ooit nog iets van deze vrouw zal vernemen, ze lijkt me niet het type.

Enkele jaren later, ik was de affaire alweer vergeten, kom ik op het Hilversumse kantoor en zie tot mijn verrassing een mooi ingepakte fles whisky op mijn bureau staan. Een zeldzame fles. Op het kaartje, gedrenkt in een parfum dat ik meteen herken, staat geen afzender, wel een veelzeggende boodschap:

“Beste notaris, veel groeten vanaf de Bahama’s!”

Mr. Egbert Horst is sinds 1989 werkzaam in het Gooi en gespecialiseerd in erfrecht en
estate planning. Hij woont in het Gooi met zijn vrouw Emilie die meubels restaureert en is
vader van zoon Tim. Geïnspireerd op markante zaken die hij meemaakt tijdens zijn notariele
werk schrijft hij exclusief voor GOOISCH.

De originele column in PDF

… En mijn kinderen uit mijn relatie met barones Zo & Zo

Het komt in de beste families voor: vader blijkt nog een buitenechtelijk kind te hebben. Niet alleen in Gooische kringen, maar ook in koninklijke. Prins Bernhard vertelde vlak voor zijn overlijden in 2005 aan journalisten van de Volkskrant dat hij niet alleen vier dochters aan Juliana had geschonken, maar ook nog twee onwettige dochters buiten de paleismuren had verwekt. Maar konden zij ook aanspraak maken op de erfenis of waren alleen Beatrix en haar zusters wettige erfgenamen?

Het antwoord is simpel: een biologisch kind heeft altijd recht op zijn of haar deel van de nalatenschap als een ouder overleden is, ook een buitenechtelijk kind. Zelfs als het kind niet erkend is. Zoon of dochter zal dan wel moeten aantonen dat de overledene daadwerkelijk de vader is, bijvoorbeeld door een DNAtest. Medewerking van de familie is niet altijd vanzelfsprekend. Menigmaal zijn de nazaten not amused als vader nóg een erfgenaam blijkt te hebben. Immers, de nalatenschap zal over meerdere mensen verdeeld moeten worden. Met zure gezichten als gevolg. Het tegenwerken van ongewenste nieuwe familieleden kan zelfs tot bizarre situaties leiden.

Zo speelde in Frankrijk het legendarische verhaal over de roemruchte zanger en filmster Yves Montand. Een onbekend gebleven actrice beweerde op een gegeven moment een kind van hem te hebben. Montand ontkende en weigerde mee te werken aan een DNA-test. De vrouw en haar dochter bleven echter volharden, zelfs na de dood van Montand. Op een gegeven moment is het lichaam van Montand opgegraven om alsnog de waarheid boven tafel te krijgen. De DNA-test wees uit dat hij toch niet de vader was!

In mijn eigen notariële praktijk herinner ik mij ook als de dag van gister een netelige kwestie met een erfenis als inzet. Een uit Amerika afkomstige kunstenaar die in Nederland enig faam en fortuin had verworven kwam op zeker moment te overlijden. De artiest had jaren geleden een leven gekend aan de andere kant van de oceaan. Maar zonder succes. Hij verbrandde al zijn schepen achter zich, kwam naar Nederland en over zijn Amerikaanse tijd werd nooit meer met een woord gerept. Aan deze kant van de wereld lukte het hem wel, hij trouwde een jongere vrouw. Hij kreeg twee kinderen en had bijzonder maatschappelijk succes.

Na zijn dood erfde zijn vrouw een leuk fortuin, circa 1,5 miljoen aan bezittingen en geld. De dood van de man haalde de krant en het nieuws bereikte zelfs Amerika. Vervolgens bleek de afwikkeling van deze zaak minder eenvoudig te zijn dan hij op het eerste gezicht leek. Via hun advocaat meldden zich plotseling twee kinderen die claimden de zoon en dochter te zijn van de overleden man. De kinderen stonden in Amerika officieel geregistreerd als kinderen van, dus dat liet geen mogelijkheid open voor discussie. Ze waren al jaren gebrouilleerd met hun vader en hadden na zijn vertrek uit de States nooit meer contact gehad. De Nederlandse weduwe en haar kinderen waren in shock. Niet alleen over het verborgen verleden van hun man en vader, maar ook over de aanspraak die de kids deden op hun deel van de erfenis.

Het zeer agressieve Amerikaanse advocatenkantoor schuwde geen middel om het onderste uit de kan te halen zonder ook maar enigszins gevoel te tonen voor de situatie van de kersverse weduwe. Zij dacht haar leven zoals zij gewend was voort te kunnen zetten. Haar eigen kinderen zouden pas aanspraak maken op hun erfdeel na haar overlijden. Maar de Amerikaanse kinderen eisten per onmiddellijk hun erfdeel op. En aangezien het leeuwendeel van de nalatenschap bestond uit stenen, bezittingen en kunst, moest zij haar huis verkopen om aan de eisen van de onbekende kinderen tegemoet te komen.

Wat dat betreft strekt de handelswijze van prins Bernhard tot voorbeeld. Dat hij buitenechtelijke kinderen had verwekt was een publiek geheim waardoor dit na zijn dood geen groot opzien baarde. Bovendien bleek na zijn verscheiden dat hij een en ander keurig geregeld had. In zijn testament werden zijn buitenechtelijke kinderen net als Beatrix en haar zusters, duidelijk benoemd. Sindsdien komt het steeds vaker voor dat bij het voorlezen van het testament niet de gebruikelijke zin wordt uitgesproken ‘ik benoem tot mijn erfgenamen mijn echtgenote en mijn kinderen’, maar steeds vaker wordt daarvoor in de plaats gezet ‘ik benoem tot mijn erfgenamen mijn echtgenote en mijn kinderen uit mijn relatie met Marie puntje puntje of Barones zo en zo’.

En zo heeft prins Bernhard zelfs na zijn dood nog een taboe doorbroken…

De originele Column in PDF